Ngày rằm tháng giêng, trời và đất như được cuộn lại với nhau trong cái màu sáng nhạt của một trời mây đầy thâm thấp, của cái màn sương mù mờ mờ và làn mưa xuân đương phơi phới.

Không khí nặng trong cái ẩm ướt của gió nồm nhưng lại khiến cho người ta cảm thấy nó trong veo, ta luôn mãi muốn hít hà cho cái thanh tân ấy căng tràn trong lồng ngực của mình. Phải chăng đó là hơi hướm của mùa xuân với khát khao của sự sinh sôi nảy nở, khát khao được sống, được yêu thương đang tan ra trong từng nhịp thở.

Cái lạnh không còn bất ngờ và khó chịu nữa, nó như một người bạn thân quen mà ta đang mong chờ sau những ngày chia tay ngắn ngủi. Lạnh khẽ cọ cọ mình vào cho làn da se lại, ta cũng không muốn kéo kín chiếc áo khoác chỉ để thưởng thức thêm thêm nữa cái sự khoan khoái, cảm giác như mình đã biến thành một chú mèo con đang gầm gừ đầy sự thỏa thuê trước cái gãi cằm nựng nịu của cô chủ.

Một giấc ngủ ngắn mà sâu sau bữa cơm trưa khiến cho ta đầu óc minh mẫn mà sáng láng hơn, cảm thấy trong đầu ta như một chiếc hồ nước lặng mà ở đó ta có thể nhìn thấy rõ từng sợi rong rêu đang khẽ khàng đong đưa dưới đáy.

Không khí lúc này đã bớt hẳn đi cái ướt át của hơi nước để trả lại cho một sự thanh mát đậm đà đến tận trong cuống phổi. Lẫn vào cái nền ấy là mùi thơm thoang thoảng giấy vàng đang hóa, cái mùi đầy mị lực này đã làm cho tâm hồn ta nẩy nở lên bao nhiêu những điều tốt đẹp với với những hồi ức và kỷ niệm.

Mùi hương đưa ta về với sự đầm ấm quây quần bên mâm cơm của một gia đình, dù là ít người hay nhiều người, dù là ngèo khó hay sung túc thì cái sự ấy, cái lề bộ ấy, những nén hương và lời khẩn cầu trước linh hồn tổ tiên ấy như một thứ keo phết đặc biệt mà vững chắc gắn chặt tâm hồn của ta với cội nguồn, với lề lối tốt đẹp mà khi nghĩ đến ta vẫn thấy tự hào.

Để rồi ta cảm thấy mình như đang thực sự tồn tại, không phải là tồn tại cô đơn một mình ta giữa đất trời mà sự tồn tại ấy như chiếc lá non được bảo bọc bởi cả một thân cây cổ thụ. Rồi một ngày kia, chiếc lá non ấy rồi cũng sẽ già nua, cũng sẽ héo úa nhưng ta chắc chắn một điều rằng nó sẽ rụng xuống gốc cây cổ thụ ấy, hòa tan linh hồn mình vào đất để làm chất dinh dưỡng nuôi cho cây được lớn hơn, và cây sẽ lại nâng niu những chồi non mới.

Rằm tháng giêng! hay gọi một cách văn hoa là tết nguyên tiêu nhưng cũng chắc là chỉ có những thi sĩ, văn sĩ mới ngậm ngùi ngắm trăng trong ngày này mà nhận ra sự nên thơ khác biệt của nó đối với những mùa trăng khác.

Còn với những người khác, và với ta nó cũng chỉ là một ước lệ thời gian mà ở đó ta ngừng lại một chút, cùng nghĩ về một điều và làm cùng những lề lối quen thuộc mà cha ta, ông ta đã từng làm. Trăng thì vẫn vậy, vẫn cứ tròn, cứ sáng như bao mùa trăng khác, chỉ trăng trong ký ức con người là khác, là vằng vặc mà sáng soi.

Cũng tựa như những người con đi xa quê hương, mỗi lần nhìn thấy trăng rồi giật mình thấy trăng sao tròn thế, sáng trong đến thế rồi lại giật mình thấy trăng sao quen thế? Phải chăng một lần nào đó ta đã được gặp trăng như thế này. Đó là vầng trăng trong lòng của họ, trong lòng của ta, là vầng trăng mà ở nơi xa, nơi quê hương của ta cũng có.

Chốn đô hội phồn hoa mà giờ này không còn một âm thanh ồn ã nào, chỉ còn lại tiếng reo khẽ của gió, tiếng một bài hát xưa cũ nào vọng ra thoang thoảng đâu đây lẫn cả vào tiếng rì rầm đếm đếm lật lật của bà cụ đang hóa vàng đầu ngõ. Bà cụ đã cổ xưa đối với thời gian nhưng lại mới mẻ trong con mắt trẻ thơ của ta với cái khăn đen đội đầu, cái áo nhung và khóe miệng đỏ tươi đang lẽm bẽm nhai một miếng trầu. Cụ đưa đến cái không gian tĩnh lặng, tầm thường mà sao ta thấy cao quý, trang nghiêm đến lạ. Phải chăng ta đã chẳng thể nghe được âm thanh nào khác nữa trong lúc này.

Rồi tháng sau cũng sẽ có một ngày rằm, cũng sẽ có một vầng trăng tròn treo lửng lơ nhưng trăng ấy chẳng thế nào có được, níu giữ được cái hương trăng của nguyên tiêu bởi nguyên tiêu đã hòa hết một lần trong một năm vào từng hơi thở của từng ấy con người. Để rồi lại đến năm sau ta lại ngậm ngùi, lại miên man với hai chữ “nguyên tiêu”, đậm đà hơn, thiết tha hơn.

Ta đang chạm vào nguyên tiêu bởi mắt, bởi mũi, bởi làn da và bởi tâm tưởng của ta để ta thấy lòng mình đầy đặn hơn, sáng trong mà tròn trịa, đủ đầy hơn. Biết đâu đấy, ta có lẽ sẽ yêu hơn.

……

Ngố Tiên

Tiết nguyên tiêu, ất mùi (2015).
Ảnh: Dương Quốc Định