Khi lớn lên rồi người ta mới nhận ra rằng mọi thứ không đơn giản như những gì ta nhìn thấy khi còn tấm bé, càng lớn càng thấy nhiều và cũng càng buồn nhiều hơn. Cũng như chẳng ai có thể cười mãi được và cũng chẳng có ai buồn mãi không thôi, thời gian trôi qua như một chất tẩy rửa thần kỳ, gột trôi tất cả. Những niềm vui sẽ qua và những nỗi buồn cũng sẽ nhạt nhòa chỉ còn lại những gợn nhỏ lăn tăn trong ký ức của từng người. Tôi không muốn những gợn buồn nho nhỏ trở thành cơn sóng dữ cuốn trôi đi điều tốt đẹp trong lòng mình, thế thôi! 
Một trong những điều khiến cho tôi dễ buồn nhất là những vấn đề có liên quan đến trẻ em. Một lần, cũng vào ngày hè nóng oi ả như thế này tôi bắt gặp một người phụ nữ bán hàng rong, giỏ hàng của chị quàng trên cổ bán những thứ linh tinh như tăm bông, ngoáy tai, bấm móng tay… điều khiến tôi buồn là chị đi giữa cái nắng như muốn chết ngất ấy trên tay là một đứa trẻ tầm một hai tuổi gì đấy. Bé có đôi mắt to tròn, không khóc, không hờn dỗi mà chỉ im lặng bám vào tay chị, đôi lúc bé đặt má lên vai người bế, gương mặt đỏ hồng lên vì nóng.
Bán hàng rong không sai, đi xin ăn cũng không sai nhưng tại sao lại bế theo một cháu bé? Đừng nói là không có người trông, cũng đừng viện lý do này khác, một ngày chị bán được bao nhiêu món đồ linh tinh ấy nếu như không có đứa bé trên tay? Một công cụ kiếm tiền đắc lực từ những ánh mắt ái ngại và những trái tim còn đang đập, ngoài buồn ra tôi chợt thấy có một cơn giận dữ nào đó vô danh đang nổi lên trong lòng và những câu hỏi cứ xoáy lên khi tôi gặp những hình ảnh tương tự, tôi không tự trả lời được và cũng không có ai trả lời cho tôi, buồn ghê gớm.
 
Cũng về vấn đề trẻ em, tôi hay la cà quán xá, thỉnh thoảng ăn trưa bằng bún miến, đôi lúc lại gọi bạn bè chè chén mấy vại bia. Một trong các quán tôi hay ngồi ngày trước có mấy đứa trẻ con. Gọi là trẻ con nhưng cũng không hẳn thế, một lần tôi hỏi: “em năm nay bao tuổi?” Cậu bé bẽn lẽn trả lời tôi: “dạ cháu năm nay 15”. Tôi ngạc nhiên lắm, 15 tuổi sao mà bé thế? Rồi tôi hỏi ngay “thế em là con ông chủ à?” Cậu lại trả lời lí nhí: “dạ không, cháu chỉ làm thuê thôi”. Hỏi những câu hỏi ấy tôi thấy mình tàn nhẫn quá và tôi cũng đến quán thưa dần, đến nay thì không còn ăn uống gì ở đấy nữa. Hàng ngày tôi vẫn đi qua quán đấy, và tôi nhận ra thỉnh thoảng có những gương mặt non choẹt khác, một đám này rồi lại một đám khác thay nhau, cậu bé hôm xưa tôi hỏi chuyện nay đã trôi dạt đi phương trời nào? Mỗi lần hỏi câu hỏi đấy tôi thấy lòng mình lại nao nao.
Một lần về quê một người bạn chơi, xuống bến xe tôi thấy một tấm áp phích to tướng với những dòng chữ hấp dẫn “vừa học vừa làm tại Hàn Quốc” kèm theo đó là thông tin về trung tâm môi giới, trung tâm dạy tiếng… Tôi lại nhớ đến một vùng quê khác mà tôi đã đi qua. Nơi ấy có những con đường rộng mà đẹp, xung quanh là những tòa nhà xây theo lối biệt thự, kiểu cách mà sang trọng khiến ai đi ngang qua cũng phải trầm trồ về một vùng quê trù phú, giàu có.
 
Tôi ngồi trên chiếc xe khách đi dọc con đường nối nơi này với thành phố, thỉnh thoảng xe dừng lại để đón khách dọc đường, những cô cậu qua tuổi 18 – 20 gì đó tay cặp tay túi lên xe, điều này cũng bình thường như bao nơi khác vào những dịp cuối tuần các cô cậu sinh viên thường về thăm nhà. Nhưng ở đây tôi nghe thấy những lời đối thoại đại loại như: “a! cậu cũng đi à?” “ừ mình đi lần đầu tiên” “đi nước nào vậy?” “mình đi Hàn, còn cậu” “mình đi Nhật” “đang học tiếng” “cậu sắp bay chưa?” “cậu về khi nào thế?”….
 
Rồi tôi lân la bắt chuyện với người ngồi cạnh, khen vùng này giàu quá, nhiều nhà to quá. Anh ngồi cạnh cũng hay chuyện, nói với giọng buồn buồn “ôi giời, nhà to mà làm gì? Toàn người già với trẻ con ở, thanh niên nó đi xuất khẩu hết rồi….” Tôi tự hỏi những căn nhà ấy có ấm cúng không? Có vui vẻ với những đồ gia dụng đắt tiền không? Và từ đó tôi thấy buồn quá vì giả dụ như tôi là đứa trẻ lớn lên trong những căn nhà ấy, quanh năm gặp bố mẹ mình bên trời khác qua màn hình điện thoại… mới nghĩ thôi mà tôi đã thấy buồn.
 
Tất nhiên, vì miếng cơm manh áo mà ta phải đánh đổi, phải hy sinh, phải cái nọ cái kia nhưng những ông bố bà mẹ ấy có nghĩ đến những cảm nhận của con cái không? Và những đánh đổi ấy có đáng không? Mỗi người lại có một câu trả lời cho riêng mình, có một cái cân của lòng mình, tự so đo và tự đưa ra kết luận nhưng dù có kết luận nào đi nữa cũng là một nỗi buồn vô danh, nỗi buồn của sự bất đắc dĩ.
 
Tôi lại nhớ đến hồi tôi hai mấy tuổi, lần ấy nhà tôi sửa cái giàn mướp trên sân thượng, tôi là chân lon ton giúp việc. Sửa giàn với dụng cụ là những cây tre khô, cưa cắt cẩn thận và buộc lại cho chắc chắn khỏi gió bão, sau khi sửa xong tôi cầm chổi đi quét những mùn cưa vương vãi trên nền sân. Sân thượng thì lốm đốm những rêu xanh rêu xám cùng với màu vàng ố cũ kỹ của bê tông, tôi quét nhưng không hết được. Người tinh mắt chỉ “chỗ này còn đây này” tôi lại lon ton ra quét lại mồm phân bua: “à! cháu quét sót ấy mà” Rồi tôi nghe thấy tiếng chì chiết “thế ăn thì có sót không?”. Tôi chỉ biết lúc ấy sống mũi mình cay cay, chỉ biết đẩy kính lên và lau vội hạt nước mắt. Cho đến tận bây giờ mỗi khi nghĩ lại lời nói ấy tôi vẫn cảm thấy tim mình như ngừng đập lại vài giây. Đôi khi, người khác không biết vô tình hay cố ý nhưng lại gieo vào lòng người xung quanh những điều buồn bã mà thời gian cũng khó làm phai mờ.
Đến bây giờ, tôi đã qua tuổi ba mươi, giàn mướp đã sắp sập, sân thượng nhiều những rêu mốc hơn và những cách ngại trong lòng tôi vẫn không có cách nào hàn lại được.
 
Tôi thường bảo với bạn bè tôi rằng: “chuyện đã qua rồi, nghĩ gì cho nặng nợ?” đó cũng là phương châm sống của tôi, những gì không quan tâm là tôi gạt hết sang một bên. Có sao đâu? Quan tâm nhiều  mà để làm gì? Buồn nhiều để mà làm gì đâu? Nỗi buồn nào có nặng đến mấy rồi cũng sẽ nguôi ngoai, có những đôi lứa thề yêu nhau sống chết đấy thôi, rồi khi chia tay họ cũng khóc sống khóc chết đấy thôi nhưng rồi thì cũng nguôi ngoai, tình yêu mới sẽ đến, những niềm vui khác sẽ vun đầy những chỗ trống. Có sao đâu?
 
Những nỗi buồn trở lại lòng tôi như những gợn sóng lăn tăn trên mặt hồ, đôi khi nó đến chỉ vì một cơn gió nhẹ thoảng qua mà cũng có thể nó đến vì một nguyên nhân nào đó chẳng biết. Nhưng tôi cũng không cho rằng đó là những điều đáng buồn nhất mà điều đáng buồn nhất đối với tôi là tôi có thể gây ra những nỗi buồn tương tự ấy đối với người khác, tôi tự nhắc nhở mình không được làm như vậy.
 
Rồi những gợn buồn ấy cũng sẽ đi qua, chìm lắng vào mặt hồ yên ả, tôi muốn tâm hồn mình cũng như mặt hồ ấy, lặng yên mà bao dung với những con sóng.
 
Sóng rồi cũng sẽ tan!
————–
 
Ngố Tiên
Photo: Samlim, Ngố Tiên.